Insights, technology, people and more

Altijd up-to-date met onze laatste artikelen.

@
PaaS: de stand anno 2016

PaaS: de stand anno 2016

2 December 2016 door in DevOps Hosting

Zo rond 2010 had iedereen het over IaaS, PaaS en SaaS. Cloud technologie was inmiddels breed geaccepteerd en de genoemde drie concepten werden door iedere provider gebruikt in hun uitingen. IaaS en SaaS diensten zijn breed aangeslagen, ook al zijn de termen misschien inmiddels uit de mode en zijn de diensten niet meer zo makkelijk in die drie categorieën te verdelen. Rondom PaaS is het echter bijzonder stil geworden. Waarom zou dat zijn?

Toepassingen en doelgroepen

Vermoedelijk heeft de moeizame doorbraak van PaaS in ieder geval ten dele te maken met een minder evidente doelgroep. SaaS is een dienst voor eindgebruikers; kant en klaar een dienst afnemen in vele soorten en maten, van CRM tot e-mail en e-commerce. IaaS blijft, ondanks alle verschillen met en voordelen ten opzichte van klassieke serverhosting toch ook gewoon een manier om servers te hosten. Maar voor wie is PaaS?

Het PaaS van enkele jaren geleden was voor velen een abstract, complex begrip dat conceptueel ergens tussen IaaS en SaaS in zat, en maar lastig concreet te maken was. PaaS toepassingen richtten zich op applicatieontwikkelaars en zouden het mogelijk maken om zonder zorgen over onderliggende systemen (SaaS) applicaties te ontwikkelen, testen en uit te rollen. PaaS was niet een eindproduct, maar een software platform om eenvoudig eindproducten mee te faciliteren. Maar wel een perfect hulpmiddel voor ontwikkelaars zou je zeggen.

Problemen van PaaS

De doelgroep was misschien kleiner en moeilijker aan te spreken, maar dat was niet de voornaamste reden waarom PaaS als begrip en oplossing destijds niet echt aansloeg. Daar zijn nog een aantal mogelijke redenen voor aan te voeren:

  • Vage terminologie

    Veel aanbieders kozen voor eigen, unieke naamgeving en opbouw van hun dienstverlening. Veelal ook zonder specificaties wat je nou eigenlijk kreeg. De potentiële klant kon niet of nauwelijks vergelijken tussen aanbieders en wist feitelijk ook niet wat hij/zij kocht.
  • Geen open standaarden

    Vrijwel alle toepassingen waren commerciële toepassingen die alleen binnen de infrastructuur van de aanbieder konden worden afgenomen. Er waren weinig tot geen standaarden en open source toepassingen. Kiezen voor een PaaS toepassingen leidde vrijwel direct tot een vendor lock-in bij een commerciële partij.
  • Ondoorzichtige producten

    De PaaS diensten waren vaak een black box; wat er aan de achterkant gebeurde was onduidelijk. Het werkt, maar hoe? De developer had er geen notie van en geen invloed op. En developers wilden veelal juist die vrijheid hebben.
  • Niet alle onderdelen waren productieklaar

    Om PaaS als dienst te laten slagen, diende alle onderdelen op een betrouwbare manier abstract gemaakt te kunnen worden. Voor verschillende componenten (zoals databases) was de techniek daar onvoldoende vergevorderd.
  • De doelgroep was er nog niet klaar voor

    Developers wilden graag aan de slag met deze diensten, maar moesten daarvoor wel anders gaan denken en werken. De DevOps stroming was dan wel in opkomst, maar men was nog niet op alle gebieden zo ver. Processen als Infrastructure as Code waren nog onvoldoende doorgedrongen in het bewustzijn en de dagelijkse praktijk.

Samengevat zou je kunnen stellen dat de technische omstandigheden om PaaS écht te laten slagen, nog niet aanwezig waren. De concepten achter PaaS waren goed, maar echte realisatie ervan, was nog niet mogelijk. Nu, een aantal jaar later, zijn veel doelen van PaaS alsnog werkelijkheid geworden, maar in een nieuw jasje. Dat is voor een groot deel te danken aan de doorbraak van containertechnologie.

Containers en orchestration

In plaats van PaaS toepassingen hebben developers de afgelopen jaren containers en orchestration omarmd. Net als bij PaaS wordt de applicatie hierbij centraal gesteld. Containers maken servers en besturingssystemen onzichtbaar en orchestration engines zorgen ervoor dat deployment en automatisering vergemakkelijkt wordt.

PaaS, containers en orchestration

De doorbraak van containers en orchestration engines is voor een groot deel te danken aan het feit dat ze gebaseerd zijn op open source technologie en initiatieven of daar nauw mee samenwerken (zoals het Open Container Initiative). Hierdoor kunnen aanbieders van container-gebaseerde diensten zelf kiezen welke technologie en infrastructuur zij gebruiken (eigen datacenters of public cloud). Afnemers hebben vervolgens de vrije keuze uit veel verschillende aanbieders.

Technische kennis vereist

Container orchestration vervult veel van de functionaliteit die ook kenmerkend was voor PaaS systemen. Maar niet alle beloftes van PaaS worden ingelost. Een belangrijk verschil is bijvoorbeeld dat er veel meer technische kennis vereist is. De meest gebruikte en populaire orchestration tools werken niet met een grafische interface, maar vanaf de command line of vanuit de eigen applicatie. Automatisering van een containerplatform vereist veel configuratie die weinig gebruiksvriendelijk en intuïtief is.

Er is ook niet een out-of-the-box oplossing om alle technische onderdelen te standaardiseren en automatiseren. Echt goede en schaalbare standaardoplossingen voor databases (met name relationele) zijn er bijvoorbeeld niet. Mogelijke alternatieven (Amazon RDS bijvoorbeeld) resulteren erin dat data gevangen staat bij één enkele provider. Eigen oplossingen blijven maatwerk en vereisen specifieke expertise die developers over het algemeen niet bezitten. Hulp van een derde partij is dus nodig.

Omschakelen naar DevOps

De vlucht die is gemaakt op het gebied van nieuwe technologieën voor geautomatiseerde configuratie en deployment is veroorzaakt door nieuwe wensen vanuit developers. Die wilden sneller en eenvoudiger kunnen ontwikkelen, testen en uitrollen. Klassieke systemen en platformen werden veelal gehinderd door stroperige processen en ingewikkelde procedures. Developers zijn daarom nieuwe manieren gaan zoeken en ontwikkelen om snelle uitrol van software te kunnen uitvoeren (DevOps). Zowel voor PaaS toepassingen als containerplatformen geldt dat de klassieke methodes van beheer en onderhoud van servers en infrastructuur niet meer opgaan.

Developers en systeembeheerders hebben hiervoor een omslag te maken. Systemen staan niet langer centraal, maar juist applicaties. Dat vereist wijzigingen in de manier van denken, de wijze van deployment, inrichting van platformen en applicaties, het nadenken over security en de monitoring van systemen. En dat kost uiteraard tijd en moeite. Een managed service provider als Cyso kan daarbij helpen. Wij kunnen organisaties zowel ondersteunen op technisch gebied (door het verzorgen van infrastructuur en beheer) als op personeel vlak door begeleiding, coaching en training.


Altijd up-to-date met onze laatste artikelen.

@

Kwaliteit. Betrouwbaar. Betrokken.
  • 24/7 service support
  • Nederlandse datacenters
  • ISO 27001 gecertificeerd
vmware enterprise service provider